Diagnoza ADHD 360° Junior

Nasze podejście

Jak przebiega diagnostyka ADHD w N7 Terapia?

Diagnostyka ADHD u dzieci i młodzieży

Diagnoza ADHD u dziecka lub nastolatka jest procesem, który wymaga zebrania informacji z kilku źródeł oraz poznania funkcjonowania młodej osoby w różnych sytuacjach. Z tego względu diagnostyka nie ogranicza się do pojedynczej konsultacji ani wykonania jednego testu.

Standardowy proces diagnostyczny obejmuje cztery spotkania z psychologiem, analizę informacji uzyskanych od rodzica, dziecka i nauczyciela oraz przygotowanie pisemnej opinii psychologicznej. Jedno spotkanie trwa 50 minut.

1. Wywiad diagnostyczny z rodzicem lub opiekunem

Pierwsze spotkanie odbywa się z rodzicem lub opiekunem dziecka. Psycholog przeprowadza szczegółowy wywiad dotyczący rozwoju dziecka, jego dotychczasowego funkcjonowania emocjonalnego, społecznego i edukacyjnego, obserwowanych objawów i trudności, a także wcześniejszych diagnoz, konsultacji i leczenia.

Istotnym elementem spotkania jest również zebranie informacji dotyczących funkcjonowania dziecka w domu i w szkole oraz wstępna ocena, czy zgłaszane trudności mogą wymagać poszerzenia diagnostyki o inne obszary.

Czas spotkania: 50 minut.

2. Konsultacja diagnostyczna z dzieckiem

Drugie spotkanie przeznaczone jest na bezpośrednią pracę psychologa z dzieckiem. Obejmuje rozmowę diagnostyczną, obserwację kliniczną oraz ocenę sposobu funkcjonowania dziecka podczas kontaktu ze specjalistą.

Pozwala to uzupełnić informacje uzyskane od rodzica o perspektywę samego dziecka oraz obserwację jego zachowania, sposobu komunikacji, koncentracji uwagi i funkcjonowania w sytuacji indywidualnego kontaktu.

Czas spotkania: 50 minut.

3. Badanie ADHD – Conners 3

Kolejne spotkanie obejmuje badanie z wykorzystaniem Conners 3. Dziecko wypełnia wersję samoopisową w obecności psychologa. Umożliwia to nie tylko uzyskanie wyniku kwestionariusza, ale również obserwację dziecka w sytuacji zadaniowej – m.in. sposobu koncentracji, pracy z tekstem, rozumienia poleceń i organizowania własnej aktywności.

W tym samym czasie rodzic wypełnia przeznaczoną dla niego wersję kwestionariusza. Rodzina otrzymuje również formularz przeznaczony dla nauczyciela, dzięki czemu w ocenie można uwzględnić funkcjonowanie dziecka w środowisku szkolnym.

Psycholog następnie analizuje i integruje informacje pochodzące z poszczególnych źródeł.

Czas spotkania: 50 minut

4. Omówienie wyników i opinia psychologiczna

Po zakończeniu badań psycholog dokonuje integracji danych pochodzących z wywiadu z rodzicem, spotkań z dzieckiem, obserwacji klinicznej oraz wyników badania Conners 3.

Na tej podstawie przygotowywana jest indywidualna opinia psychologiczna, zawierająca najważniejsze dane z procesu diagnostycznego, wyniki przeprowadzonych badań, ich interpretację, wnioski oraz zalecenia dotyczące dalszego postępowania.

Podczas ostatniego spotkania psycholog szczegółowo omawia z rodzicem wyniki diagnostyki, odpowiada na pytania oraz przekazuje gotową opinię.

Czas spotkania: 50 minut.

5. Konsultacja psychiatryczna dla dzieci i młodzieży.

Konsultacja z lekarzem psychiatrą dzieci i młodzieży stanowi medyczną część procesu diagnostycznego. Lekarz zapoznaje się z dotychczasowym przebiegiem diagnostyki, wynikami badań psychologicznych i dostępną dokumentacją, a następnie przeprowadza własną ocenę kliniczną dziecka.

Celem konsultacji jest ocena możliwości rozpoznania ADHD z perspektywy medycznej, uwzględniająca również diagnostykę różnicową oraz możliwość współwystępowania innych zaburzeń psychicznych lub problemów zdrowotnych.

Jeżeli zebrane informacje są wystarczające, lekarz może ustalić rozpoznanie i przedstawić zalecenia dotyczące dalszego postępowania. W przypadku potwierdzenia ADHD konsultacja umożliwia również ocenę wskazań do leczenia medycznego, w tym farmakoterapii, a następnie – jeśli zostanie ona wdrożona – dalsze monitorowanie jej skuteczności i bezpieczeństwa.

W zależności od obrazu klinicznego może zostać zalecona m.in. dodatkowa diagnostyka psychologiczna lub neuropsychologiczna, konsultacja psychiatryczna, neurologiczna, logopedyczna lub innego specjalisty, a w uzasadnionych przypadkach także wykonanie badań medycznych lub badań dodatkowych zleconych przez lekarza.

Dlaczego konsultacja psychiatryczna może być ważnym elementem diagnostyki?

Konsultacja psychiatry dzieci i młodzieży może mieć trzy praktyczne znaczenia.

1. Rozpoznanie medyczne

Lekarz dokonuje własnej oceny klinicznej, uwzględniając dokumentację oraz wyniki diagnostyki psychologicznej. W razie potrzeby może poszerzyć diagnostykę, ocenić współwystępowanie innych zaburzeń oraz zdecydować, czy zgromadzone informacje są wystarczające do ustalenia rozpoznania medycznego.

2. Leczenie

W przypadku potwierdzenia ADHD lekarz może ocenić wskazania do leczenia medycznego, w tym farmakoterapii, a następnie prowadzić i monitorować leczenie. Jeżeli przed podjęciem decyzji potrzebne są dodatkowe informacje lub badania, psychiatra może zalecić ich wykonanie.

3. Funkcjonowanie dziecka w systemie edukacji

Dokumentacja powstała podczas diagnostyki może być przydatna w dalszym postępowaniu dotyczącym potrzeb edukacyjnych dziecka. W przypadku ucznia z ADHD wymagania edukacyjne mogą być dostosowywane na podstawie opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej wskazującej na potrzebę takiego dostosowania.

Dokumentacja psychologiczna i medyczna może zatem stanowić materiał pomocny rodzicowi w dalszym kontakcie z poradnią psychologiczno-pedagogiczną.

Ważne informacje przed rozpoczęciem diagnostyki:

Opinia psychologiczna

Pisemna opinia jest przygotowywana po zebraniu i zintegrowaniu informacji niezbędnych do sformułowania wniosków diagnostycznych. Może zawierać dane z wywiadu i obserwacji, wyniki przeprowadzonych badań, ich interpretację oraz zalecenia dotyczące dalszego postępowania. Wydawana jest tylko w przypadku ukończenia całości procesu diagnostycznego i jest elementem dodatkowo płatnym - zgodnie z cennikiem przedstawionych na stronach internetowych i w systemach rezerwacyjnych. Przygotowywana jest w całości przez psychologa prowadzącego proces diagnozy i wydawana jest w okresie maksymalnie dwóch tygodni od zakończenia ostatniego jej etapu.

W przypadku włączenia do procesu diagnozy lekarza psychiatry (etap 5) - wydawany jest końcowy dokument uwzględniający dodatkowo medyczną część diagnozy oraz uzgodnione przez specjalistów prowadzących proces zalecenia dla dziecka oraz rodziców.

Na całościową diagnozę należy zarezerwować minimalnie dwa tygodnie czasu.

Diagnostyka może wymagać rozszerzenia

Przedstawione cztery etapy stanowią standardową ścieżkę diagnostyczną, a nie gwarancję zakończenia diagnostyki po czterech spotkaniach.

Na każdym etapie psycholog lub lekarz może stwierdzić, że do rzetelnej oceny trudności dziecka potrzebne są dodatkowe informacje, badania lub konsultacje specjalistyczne.

W zależności od obrazu klinicznego może zostać zalecona m.in. dodatkowa diagnostyka psychologiczna lub neuropsychologiczna, konsultacja psychiatryczna, neurologiczna, logopedyczna lub innego specjalisty, a w uzasadnionych przypadkach także wykonanie badań medycznych lub badań dodatkowych zleconych przez lekarza.

Zakres dalszej diagnostyki jest każdorazowo dobierany indywidualnie i wynika z potrzeb klinicznych dziecka.

Możliwe wcześniejsze skierowanie do psychiatry

Psycholog może również zdecydować o skierowaniu dziecka na konsultację psychiatryczną przed zakończeniem standardowej ścieżki psychologicznej – również już po pierwszym spotkaniu diagnostycznym.

Może być to wskazane szczególnie wtedy, gdy obraz kliniczny wymaga wcześniejszej oceny lekarskiej, diagnostyki różnicowej, oceny współwystępujących zaburzeń somatycznych lub rozważenia leczenia farmakologicznego.

Gdy dziecko trafia najpierw do psychiatry

Proces diagnostyczny nie zawsze musi rozpoczynać się od konsultacji psychologicznej. Rodzic może w pierwszej kolejności zgłosić się z dzieckiem do lekarza psychiatry dzieci i młodzieży, szczególnie jeżeli trudności dziecka wymagają szerszej oceny stanu psychicznego lub występują również inne objawy wymagające konsultacji lekarskiej. Jeżeli do oceny ADHD potrzebne są bardziej szczegółowe dane dotyczące funkcjonowania dziecka, psychiatra może skierować dziecko do psychologa na diagnostykę psychologiczną ADHD.

W takim modelu psychiatra i psycholog realizują różne, uzupełniające się elementy jednego procesu diagnostycznego. Badanie psychologiczne nie zastępuje oceny lekarskiej, a konsultacja psychiatryczna nie zawsze zastępuje potrzebę szczegółowej diagnostyki psychologicznej.

Forma

stacjonarnie

Proces

liczba spotkań ustalana indywidualnie

Narzędzia

wywiad, obserwacja, kwestionariusze, Conners 3

Rezultat

omówienie wyników i rekomendacje dalszej diagnostyki lub wsparcia